Artykuł: Z czego zbudować fundament?

Z czego zbudować fundament?

Straty ciepła przez fundamenty mogą wynosić nawet 15% ogólnej utraty ciepła. Proces osadzania fundamentów budynku pod powierzchnią ziemi powoduje bezpośredni kontakt z gruntem, przez co ucieczka ciepła jest zintensyfikowana. Z tego względu materiały wykorzystane do budowy fundamentów muszą być nie tylko odpowiednio wytrzymałe na obciążenia, ale także mają za zadanie ograniczać wychładzanie się budynku. Z czego zatem zbudować fundament?

Ławy fundamentowe w technologii monolitycznej

W technologii monolitycznej na ławy fundamentowe stosuje się beton (jest wytrzymały na ściskanie) wraz ze zbrojeniem (bez niego nawet niewielkie ruchy gruntu mogą powodować pękanie ław, a także ścian domu) lub żelbet. Ławy fundamentowe najczęściej układa się z betonu C12/15 (dawniej B15) w deskowaniu albo bezpośrednio w gruncie, ale nic nie stoi na przeszkodzie, aby zastosować lepszy beton. Fundamenty są bowiem narażone na szkodliwe oddziaływanie środowiska: wilgoć, kwasy organiczne i mróz.

Do budowy fundamentów możemy zastosować również samozagęszczalny beton, który dzięki zastosowaniu nowej generacji domieszek polimerowych uzyskuje optymalną płynność. Pozwala on uzyskać gotową mieszkankę bez konieczności dodawania wody, dzięki czemu staje się bardziej płynny i łatwiejszy w aplikacji oraz zachowuje swoje parametry, takie jak wytrzymałość na ściskanie, wodoszczelność, nasiąkliwość.

Ława fundamentowa może być również wykonana z bloczków betonowych, a nawet z cegieł, jednak są to sposoby bardzo rzadko stosowane w obecnie budowanych fundamentach - można się z nimi spotkać podczas remontów starych domów.

 

Ściany fundamentowe – technologia monolityczna i murowana

Na ściany fundamentowe w technologii monolitycznej używa się betonowej, gotowej mieszanki z wytwórni klasy C12/15, C16/20 (dawniej B20). Do budowy fundamentów można też zastosować specjalny beton wodoszczelny i w ten sposób uniknąć konieczności izolowania ścian fundamentowych.

Do budowy fundamentów w technologii murowanej stosuje się fundamentowe bloczki betonowe, czyli elementy o podstawowych wymiarach 12 (lub 14) x 25 x 38 cm. Mają dużą wytrzymałość, są mrozoodporne i w niewielkim stopniu nasiąkliwe (5-9%), ale niestety dość ciężkie (jeden bloczek waży 22-27 kg). Bloczki betonowe można układać na dowolnym boku, poziomo i pionowo – pamiętajmy jednak, że ściany fundamentowe nie mogą być węższe niż 20 cm. Do budowy fundamentów można też użyć fundamentowych bloczków keramzytobetonowych. Wyrabia się je z mieszanki betonowej zawierającej drobne frakcje keramzytu, dzięki czemu są lżejsze i cieplejsze, chociaż zachowują zwartą, nienasiąkliwą strukturę. Mogą być dwukrotnie większe od bloczków betonowych, co przyspiesza prace i ogranicza użycie zaprawy. Mają one też większą odporność na rozwój mikroorganizmów. Dobrym rozwiązaniem są też betonowe lub keramzytonowe pustaki zasypowe. Najpierw muruje się je lub stawia na sucho, a następnie wypełnia betonem. Ściany tego typu również można przedtem uzbroić. Na rynku pojawiła się nowa wersja silikatowych bloczków fundamentowych o zmiennym układzie drążeń, które zapewniają większą wytrzymałość. Ceramiczne cegły pełne stosuje się przy budowie ścian fundamentowych coraz rzadziej. Chociaż są bardzo wytrzymałe i odporne na czynniki środowiskowe, to ich nieduże wymiary nie sprzyjają szybkiej i sprawnej budowie – podczas budowy fundamentów zużywa się dużo cegieł oraz zaprawy murarskiej. Użycie cegieł warto rozważyć, jeśli mamy dostęp do elementów pochodzących z rozbiórki, gdyż najczęściej możemy kupić w atrakcyjnej cenie, a mimo upływu czasu są w dobrym stanie. Cegły powinny mieć klasę minimum 10. Najlepszy do budowy fundamentów, ale drogi, jest klinkier tzw. kanalizacyjny, klasy 25. Prawie niemożliwe jest idealnie równe wymurowanie ściany z cegieł, dlatego łączy się je na niepełną spoinę i układa cienką warstwę tynku, tzw. rapówkę, mającą na celu wyrównanie powierzchni. Najrzadziej do budowy fundamentów są wykorzystywane kamienie. Stosuje się je jako podwalinę pod domy o charakterze regionalnym, poniżej strefy gruntu wykorzystuje się inne materiały, gdyż dolnej części cokołu wykonanego z kamieni nie da się poprawnie zaizolować bez jego wyrównania. Elementy te są rzadko obrobione, gdyż wtedy ich cena jest dość wysoka. Najczęściej wykorzystuje się polne piaskowce lub skalenie. Kamienie po wymurowaniu, należy przed wpływem wilgoci zabezpieczyć impregnatem.

Norma dopuszcza stosowanie pod ziemią (w tym budowy fundamentów) również standardowych elementów ściennych, np. betonu komórkowego, ale tylko przy spełnieniu określonych warunków: grunt musi być przepuszczalny, nieagresywny, poziom wód gruntowych niski, a ściany bardzo starannie zabezpieczone przed wilgocią. Do tego producent musi jasno określić w karcie technicznej produktu, że przy spełnieniu tych warunków może on być użyty do budowy fundamentów, a konstruktor musi potwierdzić jego wytrzymałość na ściskanie i parcie gruntu (jeśli ma być użyty w ścianach piwnic).

Odpowiednia zaprawa do budowy fundamentów

Zaprawa służy do wypełniania wszystkich spoin – zarówno poziomych, jak i pionowych. Warstwa spoiny nie może być cieńsza niż 1 cm – ściany fundamentowe wymagają wykonania grubych spoin dookoła. Do murowania ścian, które znajdują się poniżej poziomu gruntu najczęściej stosowane są mocne i odporne na wilgoć zaprawy cementowe. Nad ziemią można zastąpić je zaprawą cementowo-wapienną, która ma lepszą urabialność. Wytrzymałość zaprawy powinna być dobrana do materiału na ściany. Jeśli będzie mocniejsza niż bloczki, to pod wpływem obciążeń może dojść do popękania konstrukcji muru – do bloczków o klasie 15 stosuje się zaprawę o wytrzymałości maksymalnie 10 MPa. Oczywiście zaprawa nie może być także zbyt słaba, gdyż pod wpływem obciążeń popęka i przestanie spełniać swoją funkcję spoiwa muru. Optymalna klasa zaprawy podana jest zawsze w projekcie i nie należy jej samodzielnie zmieniać.  

Zdjęcia: Fotolia.com

Czytaj także