Artykuł: Jaki dach wybrać?

Jaki dach wybrać?

Wybór projektu to jeden z ważniejszych momentów w całym procesie budowy domu, dlatego warto poświęcić na niego odpowiednio dużo czasu. Poza tak oczywistymi kryteriami jak funkcjonalność, osobiste preferencje dotyczące wyglądu, wykończenia, użytych materiałów warto uwzględnić uwarunkowania historyczne czy tradycję budownictwa w danym regionie. Kształt dachu ale również materiał zastosowany do jego pokrycia to elementy, które nie tylko stanowią o naszych indywidualnych upodobaniach ale przede wszystkim w bardzo znaczący sposób wpływają na bryłę budynku a tym samym na krajobraz architektoniczny. Tam gdzie ten krajobraz jest spójny warto wybierać projekty i budować domy z poszanowaniem lokalnej tradycji.

Wybór kształtu dachu decyduje o wyglądzie domu, w wielu wypadkach stanowi jego wizytówkę ale pozwala też na identyfikację kulturową – są formy dachów powiązane ściśle ze stylem architektonicznym lub regionem. Kształt dachu ma też wpływ na funkcjonalność poddasza i koszty budowy domu.

Dach dwuspadowy. 

Najbardziej utrwalony w naszej tradycji i krajobrazie jest dach dwuspadowy o dwóch przeciwległych połaciach połączonych w kalenicy. Cechą charakterystyczną dachu dwuspadowego jest występowanie trójkątnych ścian bocznych, zwanych szczytami, zamykających bryłę dachu w płaszczyznach prostopadłych do kalenicy. Dziś coraz bardziej doceniany przez architektów i inwestorów – staje się synonimem nowoczesnej bryły domu energooszczędnego. Jego atutem jest łatwość wykonania, a także duża przestrzeń do zagospodarowania pod połaciami dachu poddaszy na cele mieszkalne i umożliwia łatwe doświetlenie poddasza oknami połaciowymi. W najprostszej postaci – bez lukarn, facjat czy ryzalitów – znakomicie wypełnia zadania ochronne, bo woda deszczowa i śnieg spływają z niego bez przeszkód.

Dach czterospadowy.

Wydaje się bardziej atrakcyjny niż prosty dwuspadowy. Brak ścian szczytowych pozwala lepiej wyeksponować efektowne pokrycie. Ponieważ z każdej strony połać dachu schodzi nisko, ściany mają mniejszą powierzchnię niż w domu z dachem dwuspadowym.

Popularną odmianą dachu czteropołaciowego jest dach kopertowy. Składa się on z czterech połaci, z których dwie równoległe w kształcie trapezów zbiegają się w kalenicy. W miejscu, gdzie w dachu dwuspadowym są ściany szczytowe, znajdują się dwie połacie w kształcie trójkątów. Pozioma kalenica jest znacznie krótsza od tej w dachu dwupołaciowym, natomiast pojawiają się cztery grzbiety, czyli kalenice skośne. Wszystkie połacie stykają się w narożach, które utrudniają wykonanie pokrycia i wymagają zastosowania rozwiązań systemowych podnoszących koszty wykonania dachu. Na rzucie dach czterospadowy przypomina kopertę – stąd jego popularna nazwa. 

Dach wielopołaciowy.

Ten rodzaj dachu przykrywa rozbudowane bryły domów, jest wiec niezwykle wyrazistym elementem. Odpowiednio dobrane pokrycie i staranne wykonanie może zeń uczynić wysmakowany estetycznie znak rozpoznawczy budynku. Formy dachów wielopołaciowych są połączeniem kilku dachów, które najczęściej krzyżują się ze sobą w kalenicach i koszach. Najlepiej, gdy łączą się dachy o tym samym kształcie, np. dwu- lub czterospadowe. Spójności kompozycji służy także zachowanie tego samego kąta nachylenia wszystkich połaci. Gdy kalenice dachów przykrywające poszczególne bryły są na różnej wysokości, wówczas harmonię może wprowadzić np. ustawienie ich pod tym samym kątem. Jedną z części dachu może tworzyć zadaszenie stanowiące rodzaj garażu. 

Według wielu taki dach podnosi prestiż domu, lecz jego złożona forma architektoniczna wymaga precyzyjnego projektowania, starannego wykonani i dużych nakładów finansowych. Wyzwaniem dla architekta i użytkowników jest również optymalne zagospodarowanie i aranżacja poddasza pod dachem wielopołaciowym. 

Efektowne detale dachu

Lukarna. Mianem lukarny określa się nadbudówkę na dachu, która ma we frontowej ścianie jedno lub więcej okien. Urozmaica bryłę dachu i korzystnie wpływa na ogólny wygląd domu. Przez okno lukarny dostaje się sporo światła słonecznego na poddasze użytkowe. Powiększa też ona przestrzeń pomieszczenia na poddaszu. Jej kształt w dużej mierze zależy od formy dachu lukarny – najczęściej kryje się je dachami jedno-, dwu- i trójspadowymi.

.

Wole oczko. To rodzaj lukarny, której daszek ma łukowy kształt. W przeciwieństwie do zwykłej lukarny wole oczko nie ma ścianek bocznych. Jego ściana czołowa jest natomiast w górnej części wyprofilowana w łuk. Mimo, że w wole oczko wbudowuje się okno, jest ono traktowane raczej jako dodający uroku detal architektoniczny niż sposób na efektywne doświetlenie pomieszczeń poddasza.

.

Jakie dachówki do jakich typów dachu?

  • Zanim wybierzemy pokrycie dachu, należy zastanowić się jaka forma dachówki będzie najbardziej odpowiednia dla kształtu dachu. Do dachu dwuspadowego można wybrać każda dachówkę. Dzięki dużym i regularnym płaszczyznom połaci nie ma znacznych strat materiałowych. W zależności od stylu domu sprawdzi się zarówno dachówka mnich-mniszka czy romańska, jak i reńska. Ich bogata forma lub sposób ułożenia może być najbardziej prestiżowym elementem prostego domu.
  • Na dachy dwuspadowe dobrą propozycją są tez dachówki o tradycyjnych wykrojach w czarnej lub grafitowej barwie, np. dachówka marsylka w kolorze czarnym lub antracytowym.
  • Dach czterospadowy to forma jakby stworzona dla dachówki – doskonale eksponuje urodę tego pokrycia, nie ma problemów z jej dobraniem do tego kształtu. Większość dachówek zakładkowych Koramic doskonale nadaje się na tego typu dachy.
  • Dachówka ceramiczna jest idealnym pokryciem dla rozbudowanej formy dachu wielospadowego. Jak żadne inne pokrycie może ona wydobyć urodę tego kształtu – ułożone w łuskę lub koronkę karpiówki znakomicie sprawdzą się na nieregularnych połaciach, z kolei gdy dach przykrywa rozległą rezydencję w stylu amerykańskiego modernizmu, warto zastosować geometryczne tradycyjne formy takie jak marsylka czy renesansowa.

Czytaj także