Artykuł: Bonie w tynku – tradycyjny detal na nowoczesnej elewacji

Bonie w tynku – tradycyjny detal na nowoczesnej elewacji

Bonie to ozdobne równoległe żłobienia w elewacji, zazwyczaj przyjmujące formę przebiegających poziomo pasów. Jeszcze do niedawna bonie modelowano w grubym tynku. We współczesnych domach ich wykonanie jest znacznie łatwiejsze niż w przeszłości. Jest to możliwe za sprawą gotowych profili, które powstają najczęściej ze styropianu. Ich zaletą jest lekkość, a także nieskomplikowany sposób montażu. Wystarczy tylko zaopatrzyć się w odpowiednie narzędzia i materiały, aby przez lata bonie budowały urodę elewacji domu.

Stylowe bonie – od tradycji ku nowoczesności

Wystające poza lico muru pasy na elewacji sprawią, że dom wygląda oryginalnie i ma swój indywidualny charakter. Dekorowanie fasad domu boniami ma długą tradycję. Przez stulecia tworzyły istotną ozdobę elewacji dworów, pałaców czy mieszczańskich kamienic oraz willi. Również dzisiaj takie wykończenie ścian elewacyjnych stosuje się najczęściej na domach nawiązujących do historycznych stylów. W przeszłości wykonywało się je przeważnie na narożach budynku, rzadziej na cokołach, a niekiedy także wokół okien i drzwi. Bonie są również doskonałym środkiem do wzbogacenia nowoczesnych elewacji o niesymetrycznym układzie okien i drzwi oraz innych elementów. Chętnie wykorzystuje się je do ozdabiania domów zbudowanych na planie prostokąta, przykrytych dachem dwu- lub czterospadowym z zaprojektowanym w bryle budynku lub dostawionym do niej garażem. Są również odpowiednie do wykończenia domów-kostek wybudowanych w duchu modernizmu oraz budynków złożonych z kilku brył. W takich rozwiązaniach bonie służą podkreśleniu niesymetrycznego charakteru elewacji. Umieszcza się często np. tylko w strefie wejścia na jednym z naroży lub na wykuszu czy ryzalicie. Ich szerokość i wymiary odbiegają także od tych, do jakich przyzwyczaiła nas tradycyjna architektura, gdzie miały symetryczny układ i proporcjonalny przebieg. Niezależnie od stylu, w jakim postawiono dom, bonie wzbogacają i rozbijają monotonną płaszczyznę ściany, a także dodają budynkowi poczucia solidności.

Bonie elewacyjne – lekkie i łatwe do ułożenia

Dawniej bonie wykonywano z tynku cementowo-wapiennego grubości około 3 cm na ścianie jedno- i trójwarstwowej. Stosowane obecnie najczęściej bonie styropianowe mają grubość około 2 cm i można wykonywać je na każdym rodzaju muru. Ważą niewiele, dlatego nadają się także do przyklejania na ścianach ocieplonych metodą lekką mokrą. Nie stanowią bowiem zbyt dużego obciążenia dla tak delikatnej elewacji. Styropianowe bonie produkuje się przede wszystkim z twardego, samogasnącego styropianu. Aby można je było stosować na zewnątrz budynku, muszą być wzmocnione siatką zbrojącą z włókna szklanego i wykończone mineralną masą szpachlową. Niektóre firmy zamiast styropianu stosują piankę poliuretanową pokrytą folią z PCW i farbą lub tworzywo, którego podstawowym składnikiem jest granulat silikatowy. Można kupić płyty z fabrycznie wyciętymi rowkami lub użyć zwykłych płyt styropianowych, w których po naklejeniu na ścianę robi się bonie za pomocą wycinarki z włóknem żarowym. Bonie można również robić w płytach z wełny mineralnej. Używa się do tego wycinarki oscylacyjnej z odpowiednio dobranym ostrzem. Do montażu styropianowych bonii stosuje się zazwyczaj taki sam klej, jakim przylepia się płyty styropianowe do muru. Są fabrycznie zagruntowane. Po zamontowaniu zabezpiecza się je siatką zbrojącą z włókna szklanego i tynkuje. Można też zastosować specjalny tynk, który nie wymaga zbrojenia.

Zdjęcia: Fotolia, K. Jankowska

Czytaj także